استفاده ایمن از معرف های شیمیایی

1. معرف های شیمیایی قابل اشتعال و انفجاری
معرف های شیمیایی با نقطه اشتعال کمتر از 25 درجه به طور کلی به عنوان قابل اشتعال طبقه بندی می شوند. بیشتر آنها مایعات بسیار فراری هستند که در تماس با شعله باز مشتعل می شوند. هر چه نقطه اشتعال کمتر باشد، راحت تر می سوزند. نمونه های رایج با نقطه اشتعال زیر 4- درجه شامل اتر نفت، کلرواتان، وینیل کلرید، دی اتیل اتر، بنزین، دی سولفید کربن، استون، بنزن، اتیل استات و متیل استات است.
هنگام کار با معرف های قابل اشتعال هرگز نباید از شعله های باز استفاده کرد. گرمایش مستقیم ممنوع است و معمولاً از حمام آب استفاده نمی شود. این معرف ها باید در مکانی خنک و دارای تهویه مناسب نگهداری شوند. اگر در یخچال نگهداری شود، یک واحد ضد انفجار الزامی است. حوادثی مانند آتش سوزی ناشی از ذخیره دی اتیل اتر در یک یخچال استاندارد رخ داده است که منجر به تخریب کل آزمایشگاه ها شده است. مناطقی که مقادیر زیادی از این معرف ها استفاده می شود باید تهویه خوبی داشته باشند، از تجهیزات الکتریکی ضد انفجار استفاده کنند و کاملاً عاری از شعله های آتش باشند.
معرف های قابل اشتعال همچنین می توانند باعث انفجار در هنگام احتراق شدید شوند. معرف‌های جامد خاصی مانند نیتروسلولز، اسید پیکریک، TNT، تری نیتروبنزن، آزیدها، فولمینات‌ها و پرکلرات‌ها، ذاتاً قابل انفجار یا بسیار ناپایدار هستند. قرار گرفتن در معرض گرما یا شعله های باز می تواند باعث احتراق سریع، تجزیه یا انفجار شود. این معرف ها هرگز نباید مستقیماً گرم شوند و شعله های آتش باید دور از محل کار قرار گیرند.
دسته دیگری از معرف های جامد به شدت با آب واکنش می دهند و گرمای قابل توجهی آزاد می کنند و به طور بالقوه باعث انفجار می شوند. به عنوان مثال می توان به پتاسیم، سدیم، لیتیوم و کلسیم فلزی و همچنین هیدرید آلومینیوم و کاربید کلسیم اشاره کرد. هنگام دست زدن به آنها باید به شدت از تماس مستقیم با آب اجتناب شود.
برخی از معرف های جامد در تماس با مواد دیگر تحت اکسیداسیون شدید قرار می گیرند. به عنوان مثال، فسفر زرد بسیار واکنش پذیر است. موارد دیگر می توانند در هنگام تماس با عوامل اکسید کننده یا در معرض گرما، ضربه یا اصطکاک در هوا به شدت مشتعل شوند یا حتی منفجر شوند، مانند سولفید فسفر، فسفر قرمز، پودر منیزیم، پودر روی، پودر آلومینیوم و کافور. هنگام استفاده از این معرف ها، اطمینان حاصل کنید که دمای محیط در حد متوسط ​​باقی می ماند (معمولاً از 30 درجه تجاوز نمی کند، در حالت ایده آل زیر 20 درجه) و از تماس با عوامل اکسید کننده قوی خودداری کنید. پرسنلی که با معرف های شیمیایی قابل اشتعال کار می کنند باید از وسایل حفاظتی مناسب استفاده کنند. استفاده از عینک ایمنی به شدت توصیه می شود.

2. معرف های شیمیایی سمی
بیشتر معرف های شیمیایی برای بدن انسان سمی هستند. از استنشاق مقادیر زیاد در حین استفاده خودداری کنید. پس از دست زدن به معرف ها، فوراً دست ها، صورت و بدن خود را بشویید و لباس کار خود را عوض کنید. معرف هایی که می توانند در صورت استنشاق یا مصرف مقادیر کم باعث مسمومیت کشنده شوند - به ویژه آنهایی که دارای LD50 (دوز کشنده برای 50 درصد جمعیت مورد آزمایش) کمتر از 50 میلی گرم بر کیلوگرم هستند - به عنوان بسیار سمی طبقه بندی می شوند. به عنوان مثال می توان به سیانید پتاسیم، سیانید سدیم و سایر سیانیدها اشاره کرد. تری اکسید آرسنیک و آرسنیدهای خاص؛ کلرید جیوه (II) و نمک های جیوه خاص؛ اسید سولفوریک؛ دی متیل سولفات؛ قبل از استفاده از یک معرف با خواص ناشناخته، باید از LD50 آن اطمینان حاصل کنید. برای معرف های بسیار سمی که معمولاً مورد استفاده قرار می گیرند، دانستن روش های کمک های اولیه اضطراری برای مسمومیت ضروری است. معرف های بسیار سمی باید تحت نظر پرسنل تعیین شده نگهداری شوند و مقدار مصرف آنها باید به شدت کنترل شود.

3. معرف های شیمیایی خورنده
در صورت تماس هر معرف شیمیایی با پوست، غشاهای مخاطی، چشم ها یا اندام های تنفسی، ناحیه آسیب دیده باید فوراً شسته شود. این امر به ویژه برای معرف‌هایی که به شدت خورنده این بافت‌ها هستند (چه مایع و چه جامد)، مانند اسیدها و بازهای مختلف، تری کلرید فسفر، کلرید فسفریل، برم، فنل، هیدرازین و غیره بسیار مهم است. قبل از استفاده، باید اقدامات کمک های اولیه اضطراری برای قرار گرفتن در معرض این معرف های خورنده (به عنوان مثال، شستشو با یک محلول قلیایی رقیق در صورت پاشیدن اسید روی پوست) را درک کنید.

4. معرف های شیمیایی اکسید کننده قوی
معرف های شیمیایی قوی اکسید کننده شامل پراکسیدها یا اسیدهای حاوی اکسیژن (و نمک های آنها) است که دارای قابلیت اکسیداسیون قوی هستند. به عنوان مثال می توان به پراکسی اسیدها، نیترات آمونیوم، نیترات پتاسیم، اسید پرکلریک و نمک های آن، اسید دی کرومیک و نمک های آن، اسید پرمنگانیک و نمک های آن، اسید پر بنزوئیک، اسید پراستیک، پنتوکسید فسفر و غیره اشاره کرد. آنها همچنین مخلوط های انفجاری با مواد قابل اشتعال مانند ترکیبات آلی، منیزیم، آلومینیوم، پودر روی و گوگرد تشکیل می دهند. برخی حتی ممکن است با آب واکنش انفجاری نشان دهند. هنگام استفاده از چنین معرف‌هایی، دمای محیط نباید از 30 درجه تجاوز کند و منطقه باید به خوبی تهویه شود. علاوه بر این، آنها نباید در ترکیب با ترکیبات آلی یا عوامل کاهنده استفاده شوند (یا حرارت داده شوند).

5. معرف های شیمیایی رادیواکتیو
هنگام استفاده از این نوع معرف های شیمیایی، رعایت پروتکل های مربوط به کار با مواد رادیواکتیو و اجرای اقدامات حفاظتی مناسب ضروری است.